การแจ้งความร้องทุกข์
การแจ้งความร้องทุกข์ มีความแตกต่างกันกับการแจ้งความไว้เป็นหลักฐาน หรือแจ้งความเอกสารหาย  กล่าวคือ การแจ้งความไว้เป็นหลักฐาน หรือแจ้งความเอกสารหายนั้น  เป็นการแจ้งความตามความประสงค์ของผู้แจ้ง  โดยผู้แจ้งมิได้มีความประสงค์ให้พนักงานสอบสวนดำเนิคดีกับผู้หนึ่งผู้ใด เพียงแต่เป็นการมาลงบันทึกไว้ที่พนักงานสอบสวนเพื่อบันทึกรายละเอียดต่อพนักงานสอบสวนเท่านั้น     แต่การแจ้งความร้องทุกข์ ถือเป็นการมาแจ้งต่อพนักงานสอบสวนว่า ผู้แจ้งแสดงเจตนาว่ามีความประสงค์ที่จะให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีกับบุคคลอื่นจนกว่าคดีจะถึงที่สุด  จึงจะถือว่าเป็นการแจ้งความร้องทุกข์    ในการแจ้งความร้องทุกข์  มีข้อพิจารณาดังนี้
1   ผู้ที่จะแจ้งความร้องทุกข์ได้ จะต้องเป็นผู้ที่ได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดในคดีอาญาเท่านั้น
2  ผู้แจ้งจะต้องทราบถึงรายละเอียดการกระทำผิดที่เกิดขึ้น เพื่อให้รายละเอียดต่อพนักงานสอบสวนบันทึกไว้
3  จะต้องไปแจ้งความร้องทุกข์ ณ สถานีตำรวจท้องที่  ที่ความผิดเกิดขึ้น

ขั้นตอนในการแจ้งความร้องทุกข์
หากมีคดีอาญาเกิดขึ้น และเราได้รับความเสียหาย  เมื่อเดินทางไปถึงสถานีตำรวจต้องดำเนินการดังนี้

1 นำบัตรประจำตัวประชาชนออกแสดงต่อพนักงานสอบสวน และแจ้งความประสงค์ต่อพนักงานสอบสวนว่าเราประสงค์จะแจ้งความร้องทุกข์อย่างไร

2 หากมี พยานหลักฐานที่สามารถพิสูจน์ความผิดของผู้ต้องหาได้  ให้นำไปมอบให้พนักงานสอบสวนเพื่อยึดไว้เป็นของกลางในคดี

3 เมื่อพนักงานสอบสวนเริ่มถามคำให้การ เราจะต้องแจ้งรายละเอียดต่อพนักงานสอบสวนคือ   ชื่อ  ชื่อสกุล   อายุ    อาชีพ    เชื้อชาติ   สัญชาติ    นับถือศาลนาใด   มีภูมิลำเนาอยู่ที่   พักอาศัยอยู่ที่ใดหมายเลขโทรศัพท์ที่สามารถติดต่อได้     ชื่อบิดา    มารดา       ประกอบอาชีพอะไร     หลังจากนั้นจะต้องให้การว่า  ประสงค์จะแจ้งความร้องทุกข์ให้ดำเนินคดีกับผู้ใด   ในข้อหาอะไร(ถ้าทราบ)   ต่อมาจะต้องเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับรายละเอียดว่า  ก่อนเกิดเหตุ  ขณะเกิดเหตุ  เป็นอย่างไร   ได้รับอันตราย  หรือได้รับความเสียหายอย่างไรบ้าง   คิดเป็นมูลค่าเท่าใด   มีใครเห็นเหตุการณ์บ้าง     เหตุเกิดที่ใด   เมื่อใด   เมื่อสอบสวนปากคำเสร็จแล้วจะให้เราลงชื่อในบันทึกคำให้การของเราไว้

4 ต่อมาพนักงานสอบสวนจะทำการลงบันทึกในสมุดรายงานประจำวัน  และให้เราลงลายมือชื่อ  และพนักงานสอบสวนลงลายมือชื่อ  และพนักงานสอบสวนจะได้ออกเอกสารการรับแจ้งความมอบให้กับเราเก็บไว้  ถือว่าเสร็จเรียบร้อย 5การแจ้งความร้องทุกข์ตามกฎหมายแล้วไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ  ทั้งสิ้น